Αρχείο δημοσιευμάτων

Ισοπολιτεία Αρχείο
Η ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑ καθημερινά ανανεώνεται.  Η Συντακτική Επιτροπή έκρινε ότι ορισμένα από τα κείμενα που έχασαν την επικαιρότητά τους πρέπει να αποσύρονται για να μπουν νέα.  Όμως επειδή η ιστορική μνήμη έχει αξία θεωρήθηκε σκόπιμο τα πλέον ενδιαφέροντα από αυτά να παραμείνουν στο αρχείο της ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ώστε να είναι στη διάθεση των αναγνωστών της οποιαδήποτε στιγμή...
 

Οι μύθοι για το κόστος ιατρικής περίθαλψης

Άρθρο ειδικού συνεργάτη της ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑΣ


Είναι αληθές ότι τα τελευταία χρόνια το κόστος για την παροχή ιατρικής περίθαλψης αυξήθηκε ραγδαία.  Είναι όμως εξ ίσου αληθές ότι οι αυξημένες δαπάνες δεν συνοδεύτηκαν από αντίστοιχη αύξηση του χρόνου ή της ποιότητας ζωής του πληθυσμού.

Σύμφωνα με τους πλέον έγκυρους οικονομικούς αναλυτές το φαινόμενο αυτό οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στη μονομερή ανάπτυξη της ιατρικής και τη στρεβλή πληροφόρηση του κοινού.  Συγκεκριμένα σε πολλές χώρες (και στη δική μας) δαπανώνται κάθε χρόνο μεγάλα ποσά για εξοπλισμό νέας τεχνολογίας, για νέα ακριβότερα φάρμακα, για μονάδες εντατικής νοσηλείας κλπ.  Την ίδια εποχή δεν παρατηρείται ανάλογη αύξηση της ποιότητας και της εκπαίδευσης του επιστημονικού προσωπικού που απασχολείται στην πρωτοβάθμια (εξωνοσοκομειακή) περίθαλψη.  Αναγκαία συνέπεια είναι ότι για ένα νόσημα που θα απαιτούσε "α" ημέρες θεραπείας χρειάζονται ας πούμε "α x 50" ημέρες και δαπανάται ποσό " α x 100".  Όμως παρά την αυξημένη δαπάνη είναι πιθανότερη η κακή έκβαση της νόσου.

Θα προσπαθήσουμε να γίνουμε περισσότερο κατανοητοί με ένα απλό αληθινό περιστατικό:  Δύο κορίτσια περίπου 20 χρονών παρουσίασαν ανεξήγητα συμπτώματα κόπωσης και πόνους στα πόδια.  Το περιστατικό Α εξετάστηκε σε ένα αξιόπιστο κέντρο πρωτοβάθμιας περίθαλψης, όπου με μιαν εξέταση αίματος, που έγινε από ειδικό μεγάλης εμπειρίας και γνώσης επιστήμονα, διαγνώστηκε αυθημερόν ότι πάσχει από οξεία λευχαιμία, εισήχθηκε σε ειδική κλινική και άρχισε αμέσως θεραπεία.  Το περιστατικό Β εξετάστηκε από διάφορους κλινικούς γιατρούς, υποβλήθηκε σε αξονικές τομογραφίες και άπειρες άσχετες παρακλινικές εξετάσεις σε εργαστήρια με αυτόματα υψηλής τεχνολογίας μηχανήματα.  Τελικά εισήχθηκε σε ορθοπαιδική κλινική, όπου παρέμεινε μέχρι που τα συμπτώματα της νόσου έγιναν ιδιαίτερα εμφανή.  Λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης, το περιστατικό Β κατέληξε, ενώ το περιστατικό Α είναι σήμερα καλά και εργάζεται.  Από αυτό το πραγματικό παράδειγμα γίνεται αντιληπτή η αξία της ποιοτικής πρωτοβάθμιας περίθαλψης, που παρέχεται από έμπειρο και καλά εκπαιδευμένο επιστημονικό προσωπικό.  Το περιστατικό Β είχε άσχημη έκβαση, αν και τελικά είχαν δαπανηθεί πολύ περισσότερα χρήματα για τη νοσηλεία του.  Βλέπουμε λοιπόν ότι η απλοϊκή αντιμετώπιση του τομέα της πρωτοβάθμιας ιατρικής περίθαλψης από ερασιτέχνες manager («να προσλάβουμε δύο γιατρούς χαμηλόμισθους στη θέση ενός υψηλόμισθου») εκτός από την αυξημένη πιθανότητα μόνιμης βλάβης της υγείας των ασθενών συνεπάγεται και αυξημένες δαπάνες για το φορέα που πληρώνει τα νοσήλεια.
(Δημοσιεύθηκε: 30/11/2008)
-

Μείωση δαπανών με βελτίωση της περίθαλψης

Αλήθεια ή μύθος;

Γράφει η:
Ουρ. Σπυράκου - Παπακωνσταντίνου. MD, MSc, PhD, FASCP
Ιατρός βιοπαθολόγος
Μεταπτυχιακό δίπλωμα στη διοίκηση μονάδων υγείας

Φάρμακα με κοινόχρηστη ονομασία (Generics ή Γενόσημα)

Γενικά τα φαρμακευτικά προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά διακρίνονται προς τον τρόπο πώλησης σε εκείνα που διατίθενται μόνο με ιατρική συνταγή και στα πωλούμενα χωρίς ιατρική συνταγή (Μη υποχρεωτικά συνταγογραφούμενα φάρμακα / ΜΗΣΥΦΑ, ή στα Αγγλικά: Overthecounter / OTC).

Ως προς την πηγή προέλευσης τα φάρμακα διαιρούνται στα πρωτότυπα (brand name), δηλ. ευρεσιτεχνίες με κατοχυρωμένα δικαιώματα προστασίας και τα κοινόχρηστης ονομασίας ή γενόσημα (generics), που συχνά αναφέρονται και ως "αντίγραφα",  δηλαδή φάρμακα όμοιας χημικής σύνθεσης, που παράγονται με ίδια ή διαφορετική μέθοδο, συνήθως μετά την παρέλευση 20ετίας από την απόκτηση της αρχικής πατέντας.

Κατά κανόνα τα generics πωλούνται σε τιμές χαμηλότερες και ειδικότερα στην Ελλάδα η τιμή τους έχει καθοριστεί στο 80% της τιμής των αντίστοιχων πρωτότυπων σκευασμάτων.  Γενικά διατίθενται στην αγορά με την κοινόχρηστη επιστημονική ονομασία τους π.χ. Enalapril για το αντιϋπερτασικό που είναι γνωστό εμπορικά ως Renitec.  Οι μορφές διάθεσης είναι ίδιες με των πρωτότυπων σκευασμάτων, μερικές όμως φορές κυκλοφορούν και μορφές που καθιστούν ευκολότερα προσαρμόσιμη την αγωγή, π.χ. το Enalapril διατίθεται και σε δισκία των 10 mg ενώ το Renitec μόνο σε 5 και 20 mg.

Τα κοινόχρηστης ονομασίας φάρμακα διατίθενται κατ’ αρχή στην αγορά με το όνομα της δραστικής ουσίας που περιέχουν.  Σε ορισμένες όμως χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, κυκλοφορούν ουσιωδώς όμοια φάρμακα με νέο εμπορικό όνομα (branded generics). 

Η επικρατούσα άποψη μεταξύ των θεραπευτών ιατρών είναι ότι πιθανότατα τα πρωτότυπα φάρμακα έχουν καλύτερη αποτελεσματικότητα λόγω της αξιοπιστίας της παραγωγού εταιρείας.  Η άποψη αυτή, που ενισχύεται και από το γεγονός ότι σημαντικό μέρος της ιατρικής ενημέρωσης ελέγχεται μέσω χορηγιών από τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά στην εποχή της βασισμένης σε αποδείξεις ιατρικής (evidence based medicine). Αντίθετα υπάρχουν σοβαρές μελέτες που αποδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο.

Ενδεικτικά αναφέρεται η ανακοίνωση της Dong και των συνεργατών της που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 1997 στο ιατρικό περιοδικό JAMA (Journal of the American Medical Association).  Το ιστορικό αυτής της μελέτης έχει αξία, γι αυτό και αναφέρεται:  Το 1997, η εταιρεία Boots, μετέπειτα Knoll, χρηματοδότησε έρευνα βιοϊσοδυναμίας του φαρμάκου της Synthroid (δραστική ουσία: levothyroxine) που διεξήχθη στο τμήμα Κλινικής Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου του Σαν Φρανσίσκο.  Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν πως το πρωτότυπο φάρμακο, αν και ακριβότερο, δεν είχε καλύτερη βιοϊσοδυναμία από τη generic levothyroxine.  Σημειώνεται ότι η έρευνα δημοσιεύθηκε παρά τις αντιρρήσεις της χρηματοδότριας εταιρείας που,χρησιμοποιώντας το δικαίωμα που της έδινε το συμβόλαιο με το Πανεπιστήμιο , απαίτησε τη μη δημοσίευση των αποτελεσμάτων.


 

Με βάση τα παραπάνω σε μερικές Ευρωπαϊκές χώρες οι ασφαλιστικοί οργανισμοί ζητούν από τους συνεργαζόμενους γιατρούς να προτιμούν τη συνταγογράφηση generics, όταν αυτό δεν αποβαίνει σε βάρος της υγείας των ασθενών.

Όσον αφορά στην Ελλάδα οι περισσότερες λειτουργούσες εγχώριες φαρμακευτικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ουσιωδώς ομοίων φαρμάκων (branded generics) μερικά από τα οποία εξάγονται σε προηγμένες υγειονομικά χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής.  Διαβάσαμε πρόσφατα (25/6/2007) την ενημέρωση αμιγώς Ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας η οποία ανακοίνωσε την έναρξη παραγωγής ισχυρού διαδερμικού generic αναλγητικού που θα διατεθεί στην αγορά των ΗΠΑ μέσα στο 2007 και στις αγορές της Ευρώπης και του Καναδά το 2008.

Είναι προφανές από τα παραπάνω ότι η σχεδιασμένη με παροχή κινήτρων κατεύθυνση των συνεργαζόμενων γιατρών στη συνταγογράφηση generics ή branded generics εκτός από το άμεσο αποτέλεσμα της μείωσης των φαρμακευτικών δαπανών για τους ασφαλιστικούς φορείς θα τονώσει έμμεσα και την εγχώρια φαρμακοβιομηχανία και θα βελτιώσει τους δείκτες ανεργίας.

Είναι αμφίβολο αν σε ανάλογες ενέργειες μπορεί να προβεί το Δημόσιο, αφού ενδεχόμενα θα θεωρηθούν ως άμεση παρέμβαση υπέρ συγκεκριμένου οικονομικού κλάδου.  Το κράτος όμως μπορεί να συμβάλει στην επέκταση της χρήσης generics ή branded generics με τον καθορισμό ρεαλιστικών τιμών διάθεσης ή και την πλήρη απελευθέρωση των τιμών με καθορισμό ανώτατης τιμής.  Επί πλέον ο ΕΟΦ ή άλλος αντίστοιχος οργανισμός πρέπει να προβαίνει ο ίδιος σε αξιόπιστη μελέτη βιοϊσοδυναμίας, δηλ. πιστοποίησης της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας οιουδήποτε γενόσημου, πριν ληφθεί η έγκριση κυκλοφορίας.

Σημαντικό εξ άλλου θεωρείται για την επιτυχία ενός τέτοιου στόχου η αντικειμενική ενημέρωση των γιατρών και των φαρμακοποιών, αλλά και των ασθενών που συχνά, ανάλογα και με το μορφωτικό τους επίπεδο, πιστεύουν στη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των ακριβότερων φαρμάκων και της κοινής γνώμης που καθοδηγείται έμμεσα μέσα από δήθεν «ενημερωτικές» τηλεοπτικές εκπομπές.

(Δημοσιεύθηκε: 29/7/2007)

 


Προηγούμενη: Ωροσκόπιο
Επόμενη: Επίκαιρα & διαχρονικά