Θέματα γλώσσας

Τα αρχαία Ελληνικά και ο εγκέφαλος

του Σταύρου Π. Παπαμαρινόπουλου
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
Σχετική με το γλωσσικό θέμα που πραγματεύεται παρακάτω η κα Χαλίδου είναι και η επιστολή του κ. Σταύρου Π. Παπαμαρινόπουλου, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών και μέλους του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας & Τεχνολογίας κατά τα έτη 2004-2010. Η επιστολή πρωτοδημοσιεύθηκε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 16/10/2010 και περιέχει κατά τη γνώμη μας ενδιαφέροντα επιστημονικά στοιχεία που θα πρεπε να ληφθούν σοβαρά υπόψη απ’ αυτούς που σχεδιάζουν την εκπαιδευτική πολιτική.
Σύμφωνα με την θεωρία του Καθηγητού της Φιλολογίας Eric Havelock, η οποία στηρίζεται στον Πλάτωνα, το αρχαίο ελληνικό αλφάβητο προκάλεσε πακτωλό αφηρημένων εννοιών στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, λόγω ενεργοποίησης του εγκεφάλου των χρηστών του. Στον συνεδριακό τόμο των τετρακοσίων σελίδων «Alphabet and the Brain, έκδοση Springer του 1988» παρουσιάζονται τα συμπεράσματα πλήθους κορυφαίων επιστημόνων φιλολόγων, γλωσσολόγων και άλλων ειδικοτήτων πλην Ελλήνων αντιστοίχων ειδικοτήτων.  Επιμελητές της έκδοσης ήταν ο Καθηγητής της Ιατρικής Charles Lumsden του Πανεπιστημίου του Τορόντο και ο Διευθυντής του Κέντρου Θεωρίας της Επικοινωνίας “Marchal McLuhanDerrick De Kerckhove.
Tαεπιστημονικά αποτελέσματα τα οποία υποστηρίζουν την θεωρία του Havelock είναι τα εξής:
1. Η περιοχή Broca, που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του εγκεφάλου, ενεργοποιήθηκε λίγο περισσότερο, λόγω του ελληνικού αλφαβήτου διότι χρησιμοποιήθηκαν επιτυχώς φωνήεντα σε γραφή για πρώτη φορά.
2. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος επαναπρογραμματίστηκε ριζικώς.
3.Η πιο πάνω αναφερθείσα συγκλονιστική μεταβολή στην λειτουργία του εγκεφάλου προκάλεσε μία ουσιώδη αλλαγή στην ψυχολογία των χρηστών του αλφαβήτου από την οποία προέκυψε η ανάγκη επικοινωνίας των πολιτών δια της λειτουργίας του θεάτρου.
Οι δημοσιευμένες έρευνες της επιστημονικής ομάδας του Ιωάννη Τσέγκου παρουσιάζονται στο βιβλίο «Η εκδίκηση των τόνων». Σε αυτές, αλλά και σε νεώτερες έρευνες 1999-2010, απέδειξαν ότι οι μετρήσιμοι δείκτες της Λεκτικής Νοημοσύνης και της Αφαιρετικής Σκέψης με αποδεκτές τεχνικές επιταχύνθηκαν σε ομάδα 25 μη-δυσλεξικών παιδιών. Η διδασκαλία στα παιδιά αυτά καθώς και οι μετρήσεις των δεικτών άρχισαν από την ηλικία των 8 ετών και συνεχίστηκαν μέχρι και τα 12 χρόνια τους. Οι ίδιοι δείκτες επιβραδύνθηκαν στην ισάριθμη ομάδα μη-δυσλεξικών παιδιών τα οποία δεν διδάχθηκαν εβδομαδιαίως και εξωσχολικώς επί δίωρο την Αρχαία Γλώσσα. Ας σημειωθεί ότι οι δύο ομάδες διδάχθηκαν τα ίδια προγραμματισμένα μαθήματα στο κανονικό ωράριο η δε στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με γενικώς αποδεκτό πρότυπο. Ωστόσο, η Αυστραλή Πανεπιστημιακή ερευνήτρια Kate Chanock έκανε ένα βήμα παράλληλο ως προς τον Ιωάννη Τσέγκο διότι στο έργο της «Help for a dyslexic learner from an unlikely source: the study of Ancient Greek, Literacy 2006» περιγράφει πως κατέστησε ένα αγγλομαθή δυσλεξικό σε μη-δυσλεξικό με τα Αρχαία Ελληνικά!
Εν τούτοις, από φέτος, τα μεν παιδιά της Αγγλίας του Δημοτικού στην περιοχή της Οξφόρδης, με επιστημονική πρόταση, επιπροσθέτως των μαθημάτων τους θα μαθαίνουν Αρχαία Ελληνικά, τα δε αντίστοιχης ηλικίας Ελληνόπουλα, μόνον με πολιτική απόφαση, δεν θα διδάσκονται την Αρχαία Γλώσσα ενώ θα έπρεπε, αλλά Αγγλικά!
(Δημοσιεύθηκε: 15/12/2010)
-
 
ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑ ART
Υπέρ πολυτονικού
Μη μου κάνεις τον Ευριπίδη μου κομπόστα…
της Τατιάνας Χαλίδου
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΙΣΟΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
Ο Κύπριος ευρωβουλευτής Μάριος Ματσάκης με εισήγηση που υπέβαλε προς τον υπουργό Παιδείας της Κύπρου και κοινοποίησε και στους Έλληνες ευρωβουλευτές προτείνει την απλοποίηση της ελληνικής γλώσσας στο γραπτό λόγο και συγκεκριμένα κατάργηση των γραμμάτων «η» και «υ», των διφθόγγων, του τελικού «ς» κλπ.
Η κα Τατιάνα Χαλίδου, καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αποσπασμένη στο εξωτερικό πληροφορήθηκε την πρόταση του ευρωβουλευτή από φίλους της στους οποίους απάντησε με ένα ευρηματικό κατά τη γνώμη μας κείμενο. Το κείμενο αυτό δημοσιεύουμε παρακάτω με την άδειά της.
Είμαι μια γυναίκα ξενιτεμένη και πολυτονικιά. Εδώ στην Κεντρική Ευρώπη με τα χιόνια και τους μείον τέσσερις, μου ήρθε το μήνυμα ότι ένας Κύπριος Ευρωβουλευτής θέλει να μου ξυρίσει γουλί τα ελληνικά γράμματα και από τα φωνήεντα να αφήσει όρθιο μόνο το γιώτα, το έψιλον και το όμικρον.. Έκανε, λέει, πρόταση στον υπουργό Παιδείας της χώρας του, να συστήσει επιτροπή να συγυρίσουν το χρέος μας σε γράμματα. Διότι χωρίς να το ξέρουμε, δεν χρωστάμε μόνο λεφτά οι Έλληνες, χρωστάμε και γράμματα. Ήταν στραβό το κλήμα, το 'φαε κι ο γάιδαρος. Κάθομαι και γράφω κι εγώ αυτό το ραβασάκι-σαχλαμαράκι για να γελάσω τα νεύρα μου, εδώ στην Πράγα που κάθομαι άπραγη, σήμερα Σαββάτο απόγευμα, Νοεμβρίου 27, που ούτε ένας άγιος της προκοπής δεν γιορτάζει, βοήθειά μας! Αλλά και να γιόρταζε, σε ποιον θα πήγαινα το κονιάκ Μεταξά; Έξω χιονίζει και τη Δευτέρα πρέπει να πω στους φοιτητές μου, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι μερικά από τα γράμματα που τους μαθαίνω, ίσως πρέπει να τα γυρίσουμε πίσω...
Μη μου κάνεις τον Ευριπίδη μου κομπόστα...
Όχι κύριε Κύπριέ μου Ματσάκη μου, να χαρείς την κυβέρνησή σου την αριστερή. Κι εγώ αριστερή είμαι αλλά έχω και έναν Ευριπίδη από πίσω μου, που θα με αγριοκοιτάξει άμα τον γράψω Εβριπίδι...!
Να σου εξηγήσω, γιατί φαίνεται δεν τα έχεις σκεφτεί. Εσείς στην Ευρωβουλή δουλεύετε σαν σίφουνες, ευρωπαϊκά και δεν προλαβαίνετε να σκεφτείτε. Αφού, λοιπόν, του κόβεις το ήτα, την αρσενική κατάληξη-βασικό εξάρτημα, ως ευνούχος πλέον θα έχει τόσο μικρή διαφορά από το ουδέτερο απίδι! Θα είναι για κομπόστα ο άνθρωπος! Κάτι θα του θυμίσει και η κατάληξη -ίδι, θα θυμώσει (θιμίσι, θιμόσι... μα σ' αρέσει αυτό το πράγμα;)!  Αμέ η αρχή; Στα καλά καθούμενα με το Εβρ- του χώνουμε στο κεφάλι ένα εβραίικο καπελάκι, του μακραίνουμε και κάτι φαβορίτες-μπούκλες και ο άνθρωπος με τη χλαμύδα μας κοιτάζει απορημένος, σαν...αλογοπορτόκαλο που έλεγε και ο Σκαρίμπας. Άσε, που άμα κάνουμε τέτοια αρχή, Evripidi θα τον διαβάζουμε σε λίγο, δηλαδή με αμερικάνικη προφορά: ΄Εβραϊα πάϊα ντάϊα !!! Έτσι όπως διάβασαν κάποιοι αλλοδαποί από τις Ηνωμένες Πολιτείες την ταμπέλα της ωραίας Κρυοπηγής στη Χαλκιδική που ήταν γραμμένη και αγγλικά: Kriopigi. Ήγουν Κράϊο πάϊα τζάια (το άι, το τραβάνε λίγο κι αφήνουν ουρά ένα αχνό α.... άια..., αν έχετε προσέξει). Πρόφεραν αυτό που διάβασαν οι άνθρωποι. Αλλά ο ταξιτζής κόντεψε να πέσει στο χαντάκι...
Σου λέω, κύριε μου Ευρωβουλευτή μου, είναι σόλοικο, για μια ευρωπαϊκή σύγκλιση, για μια παγκοσμιοποίηση, να κάνουμε τις λέξεις μας καρναβάλια.
Εγώ κορόιδο είμαι; Γιατί εγώ βάζω τα σιρκομφλέξ και τα σεντίγ, σαν καλό κορίτσι, να μη χάσουν τα Γαλλάκια την επαφή με την ιστορία της γλώσσας τους; Γιατί άλλα βλέπω κι άλλα διαβάζω στα εγγλέζικα, καταπίνοντας γράμματα αβέρτα και δεν μου κακοφαίνεται (thoroughly αγαπητή κυρία Leicester Square!!); Γιατί στις διευθύνσεις πάνω στους φακέλους βάζω εκείνο το ψηλοκάβαλο βήτα για να γράψω -σ- και δεν κάνω παράπονα για την τρελλαμάρα των Γερμανών; Μη θυμηθώ και το ιταλικό μαφιόζικο μισογέγγαρο, που αλλού τσου κι αλλού κου... Και δεν χαστούκισα κανέναν Ισπανό γιατί μου λέει τον Τζέιμς Ντην μου, Χάμες Δεάν. Σαν βρισιά ακούγεται!   Αλλά λέω, γλώσσα του και καπέλο του!
Μη με ζορίζετε, επομένως... Εδώ μέσα στα βαθιά της κρίσης, δεν το έχω σε τίποτα να θυμώσω και εκτός από τις απλήρωτες πολεμικές αποζημιώσεις από το γερμαναριό, να ζητήσω πίσω τις ψιλές μου, τις δασείες μου, τις περισπωμένες μου και τις βαρείες μου, παρακαλώ, από το ΠαΣόΚ !!!! Που δεν με ρώτησε όταν μου τις πήρε... Κι άμα θέλεις να μάθεις, κύριε Ματσάκη-μαϊντανέ μου, εγώ ακόμα τα βάζω όλα αυτά τα πετούμενα απάνω στις λέξεις μου, όταν γράφω για μένα, στα ημερολόγιά μου και στα γράμματά μου. Μη νομίζεις ότι τα ξέχασα τα πρεπά μου... Είναι τα πουλιά της γλώσσας μου, που εδώ και αιώνες πια δεν κελαηδάνε τόσο ωραία τον ήχο της, όπως στην αρχαιότητα... Αλλά τα θέλω. Τουλάχιστον να τα βλέπω να πετάνε...
(Δημοσιεύθηκε: 10/12/2010)

Προηγούμενη: Διογένης
Επόμενη: Οικολογία